Al sinds 1953 wordt er gesproken over aanleg van een rijksweg door Midden-Delfland. Vanaf 1962 wordt er echt gewerkt aan plannen voor aanleg van deze weg. Aanvankelijk werd door de Provincie, betrokken gemeenten, burgers en milieu- en protestbewegingen waarvan Stichting Stop Rijksweg 19/A4 de belangrijkste is ingezet op het voorkomen van aanleg van deze weg maar tegenwoordig is de aandacht vooral gericht op de juiste inpassing in Midden-delfland en de te verwachten milieuproblemen bij Schiedam en Vlaardingen. Een juiste inpassing van de weg is belangrijk vanwege de cultuurhistorische waarde van Midden-Delfland wat als bufferzone tussen de Rotterdamse en Haagse agglomeraties in stand moet worden gehouden. Het andere belangrijke aspect en op dit moment misschien wel het grootste probleem is dat vooral voor het deel tussen Vlaardingen en Schiedam een te grote milieubelasting zal ontstaan.

Plan Norder
In 2000 heeft de toenmalige Minister van Verkeer en Waterstaat de provincie opdracht gegeven om een breed gedragen plan op te stellen voor aanleg van de A4. Gedeputeerde Marnix Norder heeft als voorzitter van de Stuurgroep Integrale Ontwikkeling Delft Schiedam (IODS) in 2001 een rapport opgesteld met een aanlegvariant waarbij ook een kwaliteitsverbetering voor het Midden-Delfland gebied is opgenomen. Dit rapport is getiteld “Kansen benutten, Impasses doorbreken”. De deelnemers aan dit plan bestaan uit de betrokken gemeenten, de provincie en andere organisaties zoals Natuurmonumenten, ANWB, WLTO en Hoogheemraadschap Delfland. Ondanks dat er, ook van de deelnemende gemeenten, nog de nodige kritiek kwam is het plan toch gematigd positief ontvangen en wordt gezien als een doorbraak die eindelijk kan resulteren in aanleg van dit ontbrekende stuk A4. Er zijn door de deelnemers echter wel minimum eisen gesteld aan de inpassing van de weg en aan de milieunormen dient ook te worden voldaan. Sloop van (1250) huizen in Schiedam zoals Norder heeft geopperd is hierbij niet realistisch en geen optie voor Schiedam en Vlaardingen.

Milieu Effect Rapportage
Op dit moment wordt er een Milieu Effect Rapportage (MER) opgesteld. Dit is een verplicht onderzoek bij aanleg van nieuwe wegen. In deze MER worden 3 alternatieven onderzocht op haalbaarheid. Dit zijn:

  • Aanleg van de A4 Midden-Delfland

  • De Veilingroute met en zonder Oranjetunnel

  • Meest Milieuvriendelijk Alternatief (MMA)

De laatste is een milieuvriendelijke variant die realistisch en betaalbaar moet zijn. Deze drie alternatieven worden onderzocht op; effecten voor bereikbaarheid, veiligheid, sluipverkeer, leefbaarheid, natuur, ruimtelijke ordening, economie en kosten. Van 18 maart tot 16 april 2004 bestond de mogelijkheid om een reactie te sturen die in de besluitvorming zou worden meegenomen.

Is Plan Norder voor Midden-Delfland wat het belooft ?
Plan Norder wil ondermeer geld besteden aan maatregelen om de schade die de weg oplevert te compenseren. Je kunt echter beter je geld uitgeven aan het voorkomen van schade lijkt mij. Plan Norder lijkt zo mooi maar is verre van compleet. Het is nog steeds niet duidelijk en ook twijfelachtig of er genoeg geld op tafel komt voor alle maatregelen die voor kwaliteitsverbetering in Midden-Delfland moeten zorgen. Afname van het sluipverkeer is vooral voor Maasland en de Gaagweg, Oostgaag en Rijksstraatweg zeer twijfelachtig en belangrijke delen van het tracé zijn nog niet uitgewerkt in Plan Norder zoals het Kethelplein waar eigenlijk een verkeersplein met fly-overs de verouderde klaverbladconstructie zou moeten vervangen maar daar is geen plaats en geld voor. Er zijn verschillende raadselachtige onderdelen te vinden in dit plan zoals bijvoorbeeld de aanleg van een waterberging wat al in het kader van het ABC Delfland plan van het Hoogheemraadschap wordt gerealiseerd en waarvoor de gemeente Midden-Delfland recreatieve compensatie heeft bedongen.

Sint Norder
Stichting Stop Rijksweg 19/A4 heeft wel eens gezegd dat Norder door het uitdelen van cadeautjes verschillende organisaties zoals Natuurmonumenten en de ANWB over de streep heeft weten te trekken. In plan Norder wordt onder andere 100 Ha “boeren” natuur omgevormd tot “nieuwe” natuur wat weer een aanslag betekent op het areaal landbouwgrond. Dit lijkt me een ongewenste ontwikkeling maar Natuurmonumenten ziet haar invloed en bezit toenemen dus die organisatie neemt de A4 voor lief. De ANWB is ondertussen al begonnen met het intekenen van de nieuwe fiets en wandelpaden die Norder heeft toegezegd op een routestructuurplan.

A4 of Veilingroute ?
Is de A4 de beste oplossing voor Midden-Delfland of zou de Veilingroute een beter alternatief zijn ? De weg moet gaan dienen als doorstroomroute tussen Amsterdam en Antwerpen dus de Veilingroute met of zonder Oranjetunnel aansluitend op de A20 bij Westerlee zou daarvoor even goed kunnen dienen. De Veilingroute zou ook voor de ontsluiting van het Westland beter zijn, het verkeer staat nu al dagelijks vast bij het Harnasch-knooppunt. Ook de provinciale weg N223 tussen de A4 bij Den Hoorn en Westerlee zou hiermee ontlast worden. Deze weg staat bekend als dodenweg dus als door afname van het verkeer op deze weg de veiligheid zou verbeteren dan zou dat mooi meegenomen zijn.

Sluipverkeer
Het sluipverkeer op de polderwegen tussen Schiedam-Vlaardingen en Schipluiden-Delft wordt binnenkort gereduceerd door het aanleggen van doseerinstallaties. Dit betekent echter voor Maasland en de wegen die van Maasland naar de A4 lopen waarschijnlijk weer een toename van het sluipverkeer. Maasland lijkt zo langzamerhand meer op een testbaan van een schokdemperfabrikant met al die hobbels maar een afname van het sluipverkeer heeft dit niet tot gevolg gehad. De Veilingroute zou ook voor het terugdringen van het sluipverkeer wel eens de enige echte oplossing kunnen blijken te zijn. Het is zeer onwaarschijnlijk dat Maasland verlost is van het sluipverkeer na aanleg van de A4. Verbazingwekkend genoeg heeft de plaatselijke politiek helaas een andere mening hierover, de toekomst zal uitwijzen of dat terecht is.

Financiën Plan Norder
De financiering van de kwaliteitsverbeteringen voor Midden-Delfland lijken boterzacht in Plan Norder, de financiering hiervan is voor een groot deel een sigaar uit eigen doos, er wordt onder andere een stimuleringsfond van Midden-Delfland, Delft en Den Haag genoemd. Ik neem aan dat er gedoeld wordt op het Groenfonds. Dit, overigens fantastische initiatief, heeft lijkt mij niets met Plan Norder te maken. Van de betrokken gemeenten worden bijdragen verwacht om de kwaliteitsverbetering te financieren. Schiedam heeft al aangegeven geen cent te willen uitgeven aan de A4. De financiering bevat ondanks de toezeggingen voor het asfaltdeel door het ministerie van Verkeer en Waterstaat nog veel onduidelijkheden. Minister Peijs heeft inmiddels 475 miljoen toegezegd voor het asfalt en de provincie heeft recent 34,5 miljoen op tafel gelegd voor kwaliteitsmaatregelen. Totaal was berekend dat dit plan 725 miljoen zou gaan kosten dus er moet nog een paar euro worden gevonden.

Eigenwijs
Norder en Peijs vinden dat de weg er moet komen, hebben geen trek in onderzoek naar alternatieven en schuiven de inpassingsproblemen bij het Kethelplein en de problemen door de overschrijding van de milieunormen voor zich uit zonder werkelijk aan een oplossing te werken. Met name de milieunormen zouden wel eens het definitieve einde van de A4 plannen kunnen betekenen. De nu al hoge kosten zouden wel eens zo hoog kunnen worden als moet worden voldaan aan de milieunormen dat er straks twee alternatieven kunnen worden aangelegd voor de prijs van één A4. Norder is inmiddels opgestapt. Zag hij de bui al hangen ? Zijn opvolger is Jeltje van den Nieuwenhoven, het is niet aannemelijk dat het beleid ten aanzien van de A4 zal veranderen nu Norder weg is.

De enige oplossing om de impasses te doorbreken
Als je kiest voor een werkelijke afname van het sluipverkeer, een echte doorstroomroute die ook de ruit van Rotterdam ontlast, verbetering van de verkeersveiligheid (ook voor de N223), geen aantasting van Midden-Delfland wil, geen afname van het areaal weidegrond met 100 Ha en geen milieuproblemen bij Schiedam dan is er maar 1 oplossing en dat is ombouw van de Veilingroute tot snelweg. Ik hoop voor Midden-Delfland dat de MER dezelfde uitkomst heeft.

Uit: Schakel MiddenDelfland, 11 november 2004