De aanleg van de A4 tussen Delft/Schipluiden en Schiedam/Vlaardingen waarover al ruim 50 jaar wordt gepraat gaat de volgende fase in nu de concept Trajectnota MER (milieu effect rapportage) A4 klaar is. Provinciaal Gedeputeerde Marnix Norder heeft in opdracht van de Minister van Verkeer en Waterstaat een plan gelanceerd waar alle betrokken partijen bij betrokken zijn. Integrale Ontwikkeling tussen Delft en Schiedam (IODS) is de officiële benaming voor wat bekend staat als Plan Norder. Lost de A4 het sluipverkeersprobleem op of is de Veilingroute daar beter geschikt voor ? Kunnen de milieunormen aanleg van de A4 tegenhouden ? Wordt er nu eindelijk een keuze gemaakt voor de A4 of één van de andere varianten of gooit de Tweede Kamer door het indienen van een motie weer roet in het eten zoals in het verleden meerdere malen is gebeurd ? De voorstanders van de A4 zijn waarschijnlijk in de meerderheid maar de tegenstanders hebben sterke milieutroeven in handen om aanleg tegen te houden.

Concept Trajectnota MER
Op 7 december 2004 is de concept Trajectnota MER A4 verschenen. Na de Startnotitie en deze Concept Trajectnota MER zal medio 2005 de definitieve Trajectnota MER verschijnen. Hierop volgt weer een inspraakronde. Daarna zal nog het Ontwerp Tracé Besluit van de door de Minister gekozen variant verschijnen. Dit besluit wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2006. Ook op het Ontwerp Tracé Besluit is weer inspraak mogelijk. Na het verwerken van de inspraakreacties volgt dan het Tracébesluit in het tweede kwartaal van 2007. Op zijn vroegst kan pas in 2008 met de aanleg van de A4 worden begonnen als deze variant als beste uit de MER te voorschijn zou komen. Al op 11 december is de inhoud van de Concept Trajectnota bekend bij de Haagse Courant en inmiddels is deze nota voor iedereen in te zien op de website www.iods.nl van de stuurgoep IODS. In deze nota worden de volgende varianten bekeken: A4, A4-Sober, A13/A16, A54 (Veilingroute), A54 met Oranjetunnel. Een zogenaamde MMA (meest milieuvriendelijk alternatief) komt pas in een volgende fase van de MER aan bod.

Beste oplossing
Volgens de Trajectnota zorgt de A13/A16 variant voor de grootste reductie van de files. Ook op het gebied van de luchtverontreiniging en het verwerken van de hoeveelheid verkeer scoort deze weg beter dan de A4. Voor de A4 worden zelfs snel na de aanleg structurele files voorzien. Bij de A13/A16 variant is in de Trajectnota uitgegaan van een driebaansweg terwijl de A4 en de A54 (Veilingroute) als tweebaansweg zijn opgenomen in deze MER nota. Bij de A54 staat er zelfs vermeld dat men voor een goede vergelijking met de A4 is uitgegaan van een tweebaansweg. Merkwaardig genoeg heeft men dit niet voor de A13/A16 variant gedaan. Wel worden zowel de A4 als de A54 aangelegd met de mogelijkheid om er een driebaansweg van te maken. Op het gebied van geluid zou de A4 het beste uit de bus komen maar dat is ook niet zo verwonderlijk door de IODS inpassing.

A4 veel duurder dan budget
Het door de minister beschikbare budget bedraagt 475 miljoen euro. De geraamde kosten voor aanleg zijn respectievelijk: A4 van 520 tot 790 miljoen, A13/A16 van 860 tot 1840 miljoen, A54 van 400 tot 630 miljoen, A54 met Oranjetunnel van 990 tot 1530 miljoen en als laatste is er nog de A4-Sober variant onderzocht die slechts 140 tot 210 miljoen euro zou gaan kosten. De prijs van de A13/A16 zou zeker 25 procent lager uitvallen als ook hier was uitgegaan van een tweebaansweg. Dit alles betekent dat alleen de A4-Sober en de Veilingroute binnen het beschikbare budget zouden vallen. Bij de kosten voor de A4 komt nog de ombouw van het Kethelplein wat begroot is op ruim 100 miljoen euro. De kosten voor de sloop van een paar duizend woningen in de omgeving van het Kethelplein om mogelijk te kunnen voldoen aan de wettelijke milieunormen voor luchtverontreiniging zijn niet bekend.

A4-Sober
De A4-Sober is als referentievariant opgenomen. Deze optie heeft geen aftakking naar de A20 en bevat niet de in Plan Norder opgenomen breed gedragen gewenste inpassing van de A4 in Midden-Delfland en tussen Vlaardingen en Schiedam. Deze variant is weinig realistisch en heeft al voor een storm van protesten gezorgd en zal daarnaast voor het sluipverkeer door Midden-Delfland eerder een averechts effect hebben. De A4 zal ook in de IODS variant volgens Rijkswaterstaat al snel na aanleg te maken krijgen met dagelijkse files. Het verkeer op de A4 zal op zoek naar een sluiproute langs Schipluiden en door Maasland zijn weg vervolgen met alle desastreuze gevolgen voor de leefbaarheid van Midden-Delfland. Zonder aansluiting op de A20 zal de A4-Sober variant in ieder geval ook buiten de spits zorgen voor sluipverkeer uit Schiedam en Vlaardingen door het ontbreken van afritten op de A4.

Verkeersveiligheid en lokaal verkeer
Volgens de Trajectnota zal de A4 en de A54 de verkeersafwikkeling op het onderliggende wegennet verbeteren. De verkeersveiligheid op de provinciale en gemeentelijke wegen in de regio zal het meest gebaat zijn bij aanleg van de A54.

Onzekerheden
De luchtkwaliteit en de geluidshinder vormen voor aanleg van de A4 de grootste onzekerheden. In de Trajectnota staat dat alle oplossingen afhankelijk zijn van de oplosbaarheid van deze negatieve neveneffecten door technische of andere maatregelen zoals beperking van het verkeer. Een wat merkwaardige oplossing om een weg aan te gaan leggen maar eerst te zorgen voor het beperken van het verkeer op diezelfde weg. Recente uitspraken van de Raad van State die aanleg of uitbreiding van wegen elders in Nederland in verband met het Besluit Luchtkwaliteit hebben geblokkeerd zijn ook voor de A4 van grote invloed. Milieudefensie laat door een ingenieursbureau de huidige luchtverontreiniging bij het Kethelplein meten om met de resultaten van dat onderzoek sterk te staan bij een juridische strijd.

Intentieverklaring IODS
De commissie IODS, met als nieuwe voorzitter Jeltje van Nieuwenhoven als opvolgster van Marnix Norder, heeft een intentieverklaring gestuurd naar Minister Peijs. In deze verklaring wordt gepleit voor het nu al aanbesteden van de A4. De gemeenten Vlaardingen en Schiedam hadden grote bezwaren en hebben de intentieverklaring niet getekend. Ook Delft heeft uiteindelijk niet ingestemd. Het besluit voor aanleg van de A4 is nog niet genomen en is afhankelijk van de uitkomst van de MER vinden deze gemeenten.

Van Nieuwenhoven
Gedeputeerde van Nieuwenhoven is op dit moment niet bereid uitspraken te doen over onder andere:

  • De integrale uitvoering van het IODS plan.
  • Het eventueel schrappen van de 100 ha nieuwe natuur.
  • De keuze voor de Veilingroute als dit volgens de MER de beste keuze blijkt te zijn.
  • Het doorgaan van de A4 plannen als de metingen bij het Kethelplein aangeven dat de normen nu al worden overschreden.
  • Te verwachten problemen door uitspraken van de Raad van State

Het zou niet passen binnen de werkwijze en planning om nu al uitspraken te doen over deze zaken. Het integrale van het IODS plan lijkt al te zijn losgelaten omdat men voor het onderdeel grondwerving een andere niet IODS oplossing heeft bedacht.

Niet alleen A4
De provincie heeft ondertussen besloten dat zowel de A4 als de A13/A16 snel moeten worden aangelegd. De gemeente Westland wil dat naast de A4 ook de A54 met Oranjetunnel zo snel mogelijk wordt aangelegd. Aanleg van deze beide wegen betekent dat het nog vrij nieuwe Harnaschknooppunt moet worden omgebouwd van provinciale wegaansluiting naar een snelwegaansluiting compleet met fly-overs.

Sluipverkeer
Medio 2006 zal de keuze van het ontwerpbesluit bekend worden. Tot die tijd zullen voor en tegenstanders van de verschillende varianten elkaar wel blijven bestoken met oude en nieuwe argumenten die pleiten voor aanleg van één van de varianten. De gemeente Midden-Delfland zal in ieder geval tot 2008 last houden van het sluipverkeer als geen maatregelen worden genomen. De aanleg van de doseerinstallaties is nog steeds niet begonnen en Maasland en de wegen naar de A4 kunnen door de filevoorspellingen van Rijkswaterstaat in de concept Trajectnota MER A4 waarschijnlijk nog meer verkeer verwachten in de toekomst.

Uit: Schakel MiddenDelfland, 17 februari 2005