Steeds meer voor en tegenstanders van de A4 pleiten voor het plan van Maaslander Ton Poot, de A4 met Vaart. Rijkswaterstaat blijft echter volharden in het niet meenemen in de procedures van de vaartvariant. Deze optie zou te duur zijn en daarnaast niet voldoen aan de IODS eisen, beide argumenten kloppen echter niet. Aan de voorwaarden die aan de inpassing van de A4 zijn gesteld in IODS verband kan met de oplossing van minister Eurlings niet worden voldaan. De aansluiting bij het Kethelplein, de lengte van de landtunnel tussen Schiedam en Vlaardingen en de geluid- en zichtgarantie in het Midden-Delflandgebied zijn zaken die in het huidige plan afwijken van wat is afgesproken in IODS verband. De IODS voorwaarden zijn minimum inpassingseisen. Minder mag niet is afgesproken, beter, zoals bij de A4 met Vaart, mag uiteraard wel. Rijkswaterstaat heeft wat dat betreft dus geen argument tegen de A4 met Vaart.

Waarom geen A4 met Vaart?
Al in november 2008 heeft Rijkswaterstaat een Quick Scan, “haalbaarheid en maakbaarheid A4 met Vaart” opgesteld op verzoek van de minister die een onderzoek aan de Tweede Kamer had beloofd. Dit onderzoek concludeert dat de variant A4 met Vaart verkeerskundig en technisch zodanig kan worden ontworpen dat deze maakbaar is, staat er letterlijk in dit rapport. Daarnaast scoort de A4 met Vaart op milieugebied enigszins beter dan de IODS variant. Dat enigszins verklaart men met de opmerking dat de IODS varianten in principe al voldoen aan de eisen uit het convenant, beter is niet nodig vindt men blijkbaar. Verderop in het rapport blijkt dat de Vaartvariant op vrijwel alle milieuaspecten beter scoort dan de IODS variant. Het gaat natuurlijk niet om de eisen uit het convenant maar om de reële verbetering van de natuuraspecten ten opzichte van de IODS variant, maar dat komt Rijkswaterstaat niet goed uit. Verder schrijft Rijkswaterstaat in deze Quick Scan: “De meerkosten van de A4 met vaart bedragen rond de 500 miljoen.” Men heeft echter ook overleg gevoerd met aannemer BAM. Een aannemer die veel ervaring heeft met tunnelbouw en op dit moment zelfs een afzinktunnel in Engeland bouwt. BAM zegt in hetzelfde rapport dat de kosten in de buurt blijven van het taakstellend budget. Volgens BAM is de Vaartvariant dus niet 500 miljoen duurder. Rijkswaterstaat bouwt geen wegen, BAM doet dat wel.

Second opinion
In december 2008 heeft Rijkswaterstaat aan Ingenieursbureau Haskoning opdracht gegeven om een Second opinion rapport op te stellen voor de A4 met Vaart. Haskoning heeft in dit onderzoek de verkeerskundige ontwerpen aangereikt door Rijkswaterstaat onderzocht en komt dan tot de conclusie dat het niet 500 miljoen maar 350 miljoen duurder wordt. Het blijkt echter dat voor de A4 met Vaart een veel bredere variant is onderzocht dan de IODS variant waarmee een kostenvergelijking is gemaakt. Er kleven volgens Haskoning risico’s aan het niet meenemen van de Vaartvariant. De A4 met Vaart biedt meerwaarde voor het milieu. Verder zullen bezwaarmakers in procedures kunnen wijzen op een kansrijke en voor het milieu betere variant aldus Haskoning. Haskoning doet de aanbeveling om de Vaartvariant mee te nemen zodat in de aanbestedingsfase door marktpartijen een aanbieding gebaseerd op de Vaartvariant gedaan kan worden. Rijkswaterstaat denkt dat de A4 met Vaart voor vertraging gaat zorgen. Haskoning meldt echter dat het niet ondenkbeeldig is dat er juist vertraging optreedt indien de A4 met Vaart niet wordt meegenomen. De Vaart is probleemoplossend en biedt meerwaarde voor het milieu. Er is volgens Haskoning geen jurisprudentie bekend over de vraag in hoeverre financiële argumenten een rol mogen spelen bij de vraag hoe kansrijk een alternatief is.

Derde vergelijking
Schiedam wilde een eerlijke vergelijking en heeft aan Haskoning opdracht gegeven voor een derde vergelijkende studie die in oktober 2009 is verschenen. In de eerdere studies was geen goede vergelijking gemaakt. De A4 met Vaart had veel meer buizen dan volgens het plan van Ton Poot en was voorzien van meer rijbanen dan de IODS variant waarmee men de vergelijking maakte. In deze derde studie is het zogenaamde dwarsprofiel afgeleid van de IODS variant. Haskoning concludeert in deze studie dat de standpuntbepaling en besluitvorming over de A4 met Vaart eind 2008, gebaseerd was op verkeerde gegevens van ontwerp en kosten. Haskoning concludeert nu dat de totale investeringskosten voor de A4 met Vaart gelijk zijn aan de IODS oplossing.

Argumenten Rijkswaterstaat
De Vaartvariant is niet duurder en zelfs beter voor het milieu, dat waren juist de argumenten van Rijkswaterstaat tegen de A4 met Vaart. A4 projectleider Jorissen zegt op een recente bijeenkomst in Schipluiden over de A4 ten onrechte weer dat het de duurste weg van Nederland is. Deze titel hoort echter bij de A2 bij Maastricht, die 420 miljoen kost voor slechts 2 kilometer. Men is er nog niet uit hoe aan de zicht en geluidsnormen kan worden voldaan. Een geluidsabsorberende middenberm van 2.5 meter hoog op een vliesconstructie bouwen is zo goed als onmogelijk. Het plan om de weg vanaf de zijkanten te verlichten omdat er geen lichtmasten zichtbaar mogen zijn, gaat niet lukken door de schaduwwerking van het vrachtverkeer. Voor beide zaken is nog geen oplossing bedacht.

Nieuwe aanpassingen
De oorspronkelijke minimaal 10 meter brede recreatieve passage ter hoogte van de Zuidkade wordt in de nieuwste plannen niet breder dan de zeer smalle Zuidkade. Langs de A4 is nu een fietspad ingetekend, dat wordt lekker recreëren in de herrie en fijnstof van de A4. Het huidige zandlichaam is op dit moment niet breed genoeg voor de IODS variant. Rijkswaterstaat is al in overleg met verschillende boeren over aankoop of onteigening van grond langs het zandlichaam. De A4 met Vaartvariant wordt slechts 40 meter breed, dan houdt men zelfs grond over. Voor het IODS kwaliteitsproject Groen Ondernemen is nog steeds de financiering niet geregeld.

Nieuwe A4 bijeenkomsten
Rijkswaterstaat heeft weer nieuwe informatieavonden gepland voor de A4. Op 8 februari wordt een bijeenkomst gehouden bij Op Hodenpijl, Rijksstraatweg 22, Schipluiden. Deze avond begint op 18.30 uur.

Uit: Schakel Midden-Delfland, 28 januari 2010