In het kader van de Reconstructiewet Midden-Delfland is de Zuidrand bij Vlaardingen en Schiedam opnieuw ingericht. De herinrichting van de gebieden Holierhoek en Woudhoek in de Zuidrand loopt op zijn eind. De Zuidrand moet een ontmoetingsgebied worden van stad en platteland. Tegen de plannen voor de Zuidrand bestond grote weerstand bij de locale bevolking.

Alternatief inrichtingsplan
Vele recreanten komen hier al jaren genieten van de weidsheid met de koeien nog zo vlak bij de stad. Actiecomité Behoud Woudweg heeft de herinrichtingsplannen en een alternatief inrichtingsplan onder de aandacht gebracht van de locale bevolking en wist zich in korte tijd gesteund door honderden sympathisanten. Het alternatieve plan zou o.a. door een andere situering van de wandel en fietspaden beter tegemoet komen aan de wensen van recreanten en boeren. Het alternatieve plan heeft geleid tot kleine aanpassingen van de oorspronkelijke plannen. Tot een andere situering van de paden en het behoud van de voor dit gebied zo kenmerkende kreekruggen heeft dit echter niet geleid.

zuidrand6            zuidrand1
Foto links: Deels weggegraven kreekrug in een perceel langs de Holyweg.
Foto rechts: Stekels brandnetels en zuring langs een dichtgegroeid pad in de Zuidrand.

Achterstallig onderhoud
De boeren die het gras maaiden en met koeien en schapen zorgden voor de stoffering van het gebied creëerden op die manier al een ontmoetingsgebied van stad en platteland. Het beheer van het gebied was goed geregeld en, niet onbelangrijk, het leverde aan pachtgeld nog wat op. Nu het gebied opnieuw is ingericht blijkt er nogal wat te mankeren aan de inrichting en het onderhoud. Paden dwars door grote percelen weiland en het ontbreken van hekken zorgen ervoor dat deze weilanden niet meer rendabel door boeren zijn te beheren. Op dit moment groeit het onkruid tegen de klippen op, de paden groeien dicht met op vele plaatsten hoog opschietende zuring, brandnetels en stekels die het voor recreanten onaantrekkelijk maken om te wandelen. Het zaad zorgt daarnaast voor een grote onkruiddruk op het omliggende gebied. Er zijn percelen in de Zuidrand waar al voor het tweede achtereenvolgende jaar geen enkele vorm van onderhoud is gepleegd. Het beheer van het gebied laat sterk te wensen over.

zuidrand2Geen doorkomen aan in korte broek.

Weidevogels
Voor de weidevogels zijn er plas-dras gebiedjes aangelegd. De hier aangelegde paden zijn tijdens het broedseizoen van de weidevogels helaas niet afgesloten voor wandelaars. Het Voddijkpad bij Schipluiden is altijd gesloten tijdens het broedseizoen van de weidevogels. Waarom zijn er hier wel plas-dras gebieden aangelegd terwijl niet een deel van de paden in het broedseizoen wordt gesloten ten behoeve van die weidevogels. De plas-dras gebieden verwilderen, er groeit nu al veel riet. Zonder voldoende onderhoud zal dat riet zal zich steeds meer gaan uitbreiden waardoor de openheid en daarmee ook de weidevogels zullen verdwijnen.

Kostbaar beheer
Het gras op de meeste percelen die niet door boeren worden beheerd is recent door aannemers gemaaid. Niet alle percelen zijn op dit moment bereikbaar voor maaimachines. Het persen van balen en de afvoer van de balen zal, door de zwaardere machines die hiervoor nodig zijn, grote problemen opleveren. Vooral bij nat weer is schade aan de paden niet te voorkomen.

zuidrand3Al ruim 2 jaar geen onderhoud. De stekels, brandnetels en zuring groeien tegen de klippen op en de dode knotwilg lijkt meer op een treurwilg.

De balen worden tegen hoge kosten afgevoerd naar de vuilverbranding of compostering Het afvoeren van dit gras kost € 40,-- per ton en per hectare gaat het om 7 tot 8 ton gras per jaar. Het zou natuurlijk veel beter zijn als al het gras als veevoer zou kunnen dienen. Het heeft er alle schijn van dat men bij de herinrichting niet aan de kosten van het toekomstig onderhoud heeft gedacht. Eind juni zijn er nog snel wat nieuwe dammen gemaakt. Deze dammen zorgen dat de meeste percelen nu weer bereikbaar zijn om te kunnen maaien. Langs de Woudweg is een dam aangelegd ongeveer op de plek waar in het kader van de reconstructie juist een dam was verwijderd. In het gebied langs de Holyweg zijn nieuwe dammen midden op de percelen aangelegd wat weer praktische bezwaren oplevert bij maaien en beweiden.

zuidrand5Afvoer van grasbalen uit de Zuidrand.

Evaluatie inrichting Zuidrand
Een spoedige evaluatie van de reconstructie van de Zuidrand lijkt op zijn plaats. De wensen van de recreanten, de boeren die het gebied willen beheren en de kosten en de kwaliteit van het onderhoud zullen hierbij nadrukkelijk een rol moeten spelen. De recreanten balen van de wildernis en missen de goed onderhouden authentieke polder. De boeren zouden graag een groter deel van het gebied beheren maar het gebied is daar niet meer geschikt voor.

zuidrand41 jaar na aanleg is het pad al bijna dichtgegroeid.

Nu de herinrichting is afgerond krijgt het Recreatieschap zeggenschap over het gebied. Gezien de onvrede over het beheer en de inrichting zou men direct maatregelen moeten nemen om de gemaakte fouten te herstellen. Een deel van de paden zou omgevormd moeten worden tot graspaden zoals bij het Voddijkpad, zonder de nu aangebrachte greppeltjes er langs en zonder het als verharding aangebrachte puin. Gewoon een laarzenpad door het gras, één met de natuur. Boeren en recreanten willen hier weer de koe in de wei. De boeren kunnen tegen redelijke kosten zorgen voor de juiste kwaliteit in dit ontmoetingsgebied van stad en platteland. De Agrarische Natuurvereniging Vockestaert heeft hiervoor al een gebiedscoördinator aangesteld die de uitgifte van percelen aan boeren moet regelen en de kwaliteit van het beheer bewaakt. Zonder aanpassingen van de inrichting en het beheer wordt het in stand houden onbetaalbaar en zal het gebied verloederen.

Eerder in verkorte versie gepubliceerd in Midden-Delfkrant, nummer 132, september 2008.

September 2008